Wat een geluk! Internet aansluiting is gelukt. Oma hoeft niet eens een abonnement aan te vragen. We delen de verbinding met een oom die al een internetaansluiting heeft. Zo kunnen wij het per maand opzeggen en hebben we direct internet tot ons beschikking.

Ik heb natuurlijk de mogelijkheid om te chatten direct met oma gedeeld. Omdat mijn zussen en broertje in Nederland ook webcam hebben, heeft mijn opa en oma voor het eerst mijn jongste zusje in bewegend beeld gezien (in het echt hebben zij haar nog nooit gezien). Ze waren echt helemaal verrukt. Ze kennen mijn broertje en andere zusje als toen ze nog heel klein waren. De herinneringen van hun tijd in Nederland kwamen weer naar boven. Zelfs opa begon verhalen te vertellen. Die internetaansluiting heeft veel geld gekost, maar voor deze bijzondere momenten was het dubbel en dwars waard geweest.

Vandaag heb ik eindelijk foto’s gemaakt van opa en oma. Opa is nooit happig om op foto’s komen, met een beetje overhalen lukte het. Ik plaatste hun bij de voordeur, net als een van de laatste foto’s die we samen maakte in China. Bij de close up foto’s zag ik pas opa en oma van heel dichtbij. Een foto is ‘stil’ dus alle details wat je bij een bewegend gezicht normaal niet ziet zijn nu zichtbaar. Vele rimpels hebben opa en oma niet, ondanks dat ze beide al in de zeventig zijn. Ze zijn ‘dik’ voor Chinees begrip, daardoor zien ze er minder rimpelig uit en ietsjes jonger. Voor mij mogen ze ‘dik’ blijven, dat betekent dat ze goed eten, geen zorgen hebben en niet te zuinig zijn. Oma vindt zelf dit allemaal heel normaal, zuinig zijn is goed, maar je moet niet gierig worden. Gisteren kwamen we bij die ouderen echtpaar waarvan de kinderen in Italië echt rijk zijn. Het ouderenechtpaar heeft drie huizen naast elkaar, twee ervan verhuren ze. Echt genoeg geld om onbezorgd te leven. Maar toch, in die hitte doen ze niet eens de ventilator aan. Airco hebben ze ook in de slaapkamer, die wordt bijna nooit gebruikt. Oma stapte hun huis binnen en ging gewoon de ventilator aandoen terwijl ze zei dat ze niet zo gierig moesten zijn op hun oude dag met zulke rijke kinderen. Ik vond het eigenlijk best asociaal. Oma bediende zelf omdat ze daar even op bezoek kwam. Maar oma heeft wel gelijk. Zoveel elektriciteit kost de ventilator niet, waarom in de hitte zitten als het anders kan. Zo is mijn oma. Ze zegt dit vaker te doen, ook bij anderen. Oma is in die zin een ‘big spender’; de ventilators staan de hele dag aan, de airco in de slaapkamer draait als ze bijna gaat slapen. Zelfs in de badkamer heeft ze een ventilator laten bevestigen, omdat opa het zo fijn vindt tijdens douchen lekkere koele lucht over zich te krijgen. Hierdoor blijft opa wel een half uur onder de douche zitten. Anderen zullen zeggen wat een verspilling, opa en oma zeggen dat dit ‘eindelijk genieten’ is.

Het leven van opa en oma was vroeger heel armoedig. Omdat ze zoveel kinderen hadden was er vaak ook niet genoeg eten. Ze aten geraspte zoete aardappel, een armoede spijs, omdat rijst te duur was. Van vlees was er vroeger bijna geen sprake van. Opa verbouwde groenten die ze zelf opaten. De kinderen hielpen mee door gras te halen voor de konijnen of de varkens en passen op elkaar. Zelfs tijdens de zwangerschappen ging oma nog de bergen op om brandhout te halen. Vaak vreesde ze dat ze zou vallen, omdat haar dikke buik in de weg zat. Gelukkig (en daar is oma nu nog steeds goed over te spreken) waren haar kinderen stuk voor stuk heel braaf. Tijdens etenstijd gingen de kinderen in de volgorde van leeftijd in de rij staan voor de pan. Oma zei, voordat de laatste aan de buurt waren, kwamen de andere al een tweede ronde halen. Wat een lief gezicht moest het geweest zijn. Al mijn tantes en ooms allemaal in de rij met hun kom.

Ik bladerde vandaag in de foto albums van oma en opa. Oude foto’s van hun zelf hebben ze niet. Een van de oudste was een foto van oma toen ze zo rond de 40 was. Ze was waarschijnlijk in Hangzhou samen met mijn derde oom die onderweg was om naar Italië te emigreren. Ik heb deze foto nog nooit gezien.

Naast deze foto vond ik de foto waar mijn zus en ik erop staan met ons overgrootmoeder van mijn vaders kant. Ik weet nog dat ze aan iedere pols een horloge droeg en bij mijn oma op bezoek was omdat ze afscheid kwam nemen van ons. Dat was dezelfde zomer van 1989. Een paar jaar later overleed ze.

Een andere foto die ik zelf al niet meer heb is een klassenfoto van de basisschool waar mijn zus en ik naar school gingen toen we in Nederland aankwamen. Deze klas is speciaal opgericht voor bijlessen aan migrantenkinderen die het Nederlands nog niet goed beheersten. Volgens mij heette de lerares Irene, een ontzettend geduldige en lieve lerares.

Ik heb vandaag even gewinkeld met oma. Wat dingen gekocht op mijn boodschappenlijst. Ik voelde me al redelijk thuis, afdingen lukt me ook al aardig. Mijn Wenzhounees wordt ook al ietsje beter. Ik merkte zelfs dat ik denk in het Wenzhounees. Er komen nu ook af en toe mensen langs om te kijken of de ‘buitenlanders’ er al zijn. Linda en Joop worden hier verwacht. Oma voelt zich bijzonder, prijst zichzelf gelukkig dat ze zulk bijzondere gasten mag ontvangen. Maar ze hoopt wel dat de mensen niet te veel langskomen om ons lastig te vallen. Sommige zijn vooral heel asociaal en blijven rondhangen ook al zitten we aan een maaltijd. Oma voelt zelf al niet prettig als mensen dit bij haar doen, dus ze wilt dit absoluut voorkomen als Linda en Joop er zijn. Lief hoor dat ze zelfs aan dit denkt.